СИМУЛЯЦІЙНЕ НАВЧАННЯ В ПІСЛЯДИПЛОМНІЙ ПІДГОТОВЦІ ПЕДІАТРІВ: ІННОВАЦІЙНІ ПІДХОДИ ТА ОСВІТНІ ПЕРСПЕКТИВИ

Автор(и)

  • О. В. Лабівка Тернопільський національний медичний університет імені І. Я. Горбачевського МОЗ України https://orcid.org/0000-0002-0294-9119
  • М.-І. Р. Варварук Тернопільський національний медичний університет імені І. Я. Горбачевського МОЗ України https://orcid.org/0000-0002-0093-7122

DOI:

https://doi.org/10.11603/m.2414-5998.2025.4.15866

Ключові слова:

симуляційне навчання; інтернатура з педіатрії; післядипломна медична освіта; клінічна компетентність.

Анотація

Анотація. Симуляційне навчання (SBL) є невід’ємним елементом сучасної медичної освіти, який забезпечує безпечне, стандартизоване й контрольоване середовище для набуття клінічних, комунікативних і професійно-етичних компетентностей. У системі післядипломної підготовки педіатрів симуляційні технології створюють умови для відпрацювання клінічних навичок, діагностичного мислення, роботи в команді, лідерства, емпатії та емоційної стійкості – ключових складників компетентного фахівця. Поєднання теоретичної підготовки з практичними ситуаціями дає змогу формувати компетентнісний підхід, який замінив традиційну модель передачі знань і орієнтує освіту на результат. У статті проаналізовано еволюцію симуляційного навчання від базових тренінгів до високофідельних комплексних систем, що імітують реальні клінічні ситуації. Детально розглянуто педагогічні та психологічні аспекти навчання через досвід, об’єктивний структурований клінічний іспит (OSCE), сценарно орієнтовані симуляції та використання стандартизованих пацієнтів як методи оцінювання клінічної компетентності. Наголошено на значенні дебрифінгу, рефлексії та культури зворотного зв’язку як чинників формування професійної відповідальності та здатності до самооцінки. Висвітлено міжнародні стандарти симуляційного навчання, розроблені провідними професійними спільнотами, та адаптацію цих підходів у післядипломній освіті України. Окреслено основні виклики впровадження SBL: недостатнє технічне забезпечення, обмежену кількість сертифікованих інструкторів, потребу у міжкафедральній взаємодії та оновленні навчальних планів. Підкреслено, що системна інтеграція симуляційних методів у підготовку педіатрів сприятиме підвищенню клінічної компетентності, розвитку культури безпеки, формуванню гуманістичних цінностей і зміцненню пацієнт-орієнтованої медицини в Україні.

Посилання

Accreditation Council for Graduate Medical Education (ACGME). (2025). Program requirements for graduate medical education in pediatrics (2025). Chicago: ACGME.

Cheng, A., Kessler, D., Mackinnon, R., et al. (2014). Technology-enhanced simulation and pediatric education. Pediatrics, 133 (5), e1313–e1323. DOI: https://doi.org/10.1542/peds.2013-2139

Cook, D. A., Hatala, R., Brydges, R., et al. (2011). Technology-enhanced simulation for health professions education: A systematic review and metaanalysis. JAMA, 306 (9), 978–988. DOI: https://doi. org/10.1001/jama.2011.1234

Dagnone, D., Battista, A. & Campbell, D. M. (2023). Simulation-based learning in postgraduate medical education: Current evidence and future directions. Frontiers in Public Health, 11, 1202598. DOI: https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1202598

Diaz-Navarro, C., Cheng, A., Nestel, D., et al. (2024). Global consensus statement on simulationbased practice in healthcare simulation. Advances in Simulation, 9 (1), 12. DOI: https://doi.org/10.1186/ s41077-024-00288-1

Ericsson, K. A. (2008). Deliberate practice and acquisition of expert performance. Academic Emergency Medicine, 15 (11), 988–994. DOI: https://doi. org/10.1111/j.1553-2712.2008.00227.x

Fanning, R. M. & Gaba, D. M. (2007). The role of debriefing in simulation-based learning. Simulation in Healthcare, 2 (2), 115–125. DOI: https://doi.org/ 10.1097/SIH.0b013e3180315539

Herush, I. V. (Ed.). (2024). Medical simulation – a view to the future: Collection of materials. Chernivtsi: Bukovynian State Medical University. Herush, I. V. (Ed.). (2024). Medychne symuliatsiine navchannia – pohliad u maibutnie: zbirnyk materialiv [Medical Simulation – A View to the Future: Collection of Materials]. Chernivtsi: Bukovynian State Medical University. [in Ukrainian].

Hromova, A. M., Liakhovska, T. Yu., Orlova, Yu. A., et al. (2023). Use of simulation technologies for OSCE readiness. Odesa Medical Journal, 1(182), 75–82. DOI: https://doi.org/ 10.32782/2226-2008-2023-1-16 Hromova, A. M., Liakhovska, T. Yu., Orlova, Yu. A., et al. (2023). Vykorystannia symuliatsiinykh tekhnolohii dlia pidhotovky do OSCE [Use of Simulation Technologies for OSCE Readiness]. Odeskyi medychnyi zhurnal – Odesa Medical Journal, 1(182), 75–82. [in Ukrainian].

Issenberg, S. B. & McGaghie, W. C. (2005). Features and uses of high-fidelity medical simulations that lead to effective learning: A BEME systematic review. Medical Teacher, 27 (1), 10–28. DOI: https:// doi.org/10.1080/01421590500046924

Kneebone, R. (2005). Evaluating clinical simulations for learning procedural skills: A theorybased approach. Academic Medicine, 80 (6), 549–553. DOI: https://doi.org/10.1097/00001888-20 0506000-00006

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Mayer, A., Yaremko, O., Shchudrova, T., et al. (2023). Medical education in times of war: A mixed-methods needs analysis at Ukrainian medical schools. BMC Medical Education, 23, 804. DOI: https://doi.org/10.1186/s12909-023-04768-2

McGaghie, W. C., Issenberg, S. B., Petrusa, E. R. & Scalese, R. J. (2010). A critical review of simulation-based medical education research: 2003–2009. Medical Education, 44 (1), 50–63. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-2923.2009.03547.x

Ministry of Education and Science of Ukraine. (2022). Standards of Higher Education of Ukraine in the Field of Medicine and Health Care: Order No. 764, June 30, 2022. Kyiv: MES Ukraine. Ministerstvo osvity i nauky Ukrainy. (2022). Standarty vyshchoi osvity Ukrainy u haluzi medytsyny ta okhorony zdorovia: Nakaz № 764 vid 30 chervnia 2022 r. [Standards of Higher Education of Ukraine in the Field of Medicine and Health Care: Order No. 764, June 30, 2022]. Kyiv: MES Ukraine. [in Ukrainian].

Ministry of Health of Ukraine. (2019). Concept for the Development of Simulation Medical Education in Ukraine: Order No. 1134, May 18, 2019. Kyiv: MoH Ukraine. Ministerstvo okhorony zdorovia Ukrainy. (2019). Kontseptsiia rozvytku symuliatsiinoi medychnoi osvity v Ukraini: Nakaz № 1134 vid 18 travnja 2019 r. [Concept for the Development of Simulation Medical Education in Ukraine: Order No. 1134, May 18, 2019]. Kyiv: MoH Ukraine. [in Ukrainian].

Motola, I., Devine, L. A., Chung, H. S., Sullivan, J. E. & Issenberg, S. B. (2013). Simulation in healthcare education: A best evidence practical guide. Medical Teacher, 35 (10), e1511–e1530. DOI: https:// doi.org/10.3109/0142159X.2013.818632

Mundell, W. C., Kennedy, C., Szostek, J. H. & Cook, D. A. (2013). Simulation technology for resuscitation training: A systematic review. Medical Teacher, 35 (1), e1511–e1523. DOI: https://doi.org/ 10.3109/0142159X.2012.714886

Weller, J. M. (2012). Simulation in clinical teaching and learning. The Clinical Teacher, 9 (3), 164–168. DOI: https://doi.org/10.1111/ j.1743-498X.2012.00537.x

World Federation for Medical Education (WFME). (2020). WFME global standards for basic medical education. Copenhagen: WFME.

World Federation for Medical Education (WFME). (2023). WFME global standards for postgraduate medical education (PGME). Copenhagen: WFME.

World Health Organization Regional Office for Europe. (2023). Resilience of medical education in Ukraine during wartime: Situation review 2022–2023. Geneva – Copenhagen: WHO Europe.

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-12-30

Як цитувати

Лабівка, О. В., & Варварук, М.-І. Р. (2025). СИМУЛЯЦІЙНЕ НАВЧАННЯ В ПІСЛЯДИПЛОМНІЙ ПІДГОТОВЦІ ПЕДІАТРІВ: ІННОВАЦІЙНІ ПІДХОДИ ТА ОСВІТНІ ПЕРСПЕКТИВИ. Медична освіта, (4), 174–178. https://doi.org/10.11603/m.2414-5998.2025.4.15866

Номер

Розділ

РЕФОРМУВАННЯ ПІСЛЯДИПЛОМНОЇ МЕДИЧНОЇ ОСВІТИ