Мікробіологічна діагностика: від традиційних до молекулярно-генетичних методів: огляд літератури

Автор(и)

  • Максим Івашко Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет» https://orcid.org/0009-0007-4964-2417
  • Світлана Бурмей Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет» https://orcid.org/0000-0002-8157-4262
  • Леся Юсько Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет» https://orcid.org/0000-0002-7072-0703
  • Тетяна Чайковська Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет» https://orcid.org/0009-0000-2008-4270
  • Надія Бойко Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет» https://orcid.org/0000-0002-2467-7513

DOI:

https://doi.org/10.61751/bmbr/4.2023.34

Ключові слова:

мікробіологія, діагностика, поживне середовище, ідентифікація, секвенування, омікс-технології

Анотація

Розробка нових та оптимізація відомих культуральних та молекулярно-генетичних методів для точної видової ідентифікації мікроорганізмів є актуальним і практично необхідним завданням, якому приділяється велика увага дослідників. Метою даної роботи було проведення аналізу, систематизація теоретичних наукових даних щодо методів ідентифікації мікроорганізмів та оцінка їхніх основних переваг і недоліків. Для цього було здійснено систематичний огляд рандомізованих 53 наукових робіт, опублікованих в період з 2018 по 2023 роки. Пошук публікацій із використанням ключових термінів «мікробіом», «мікробіологічна діагностика», «ідентифікація мікроорганізмів», «секвенування» та «омікс-технології» у назві чи тексті науково-дослідницької роботи здійснювали в системах Web of Science, Scopus, PubMed та Google Scholar. У статті надано узагальнену інформацію щодо традиційних та сучасних методів ідентифікації мікроорганізмів. Встановлено, що до переваг традиційних методів діагностики належить можливість збереження отриманих мікроорганізмів для подальших досліджень, зокрема для визначення їх чутливості до антибіотиків. Сучасні молекулярно-генетичні методи відкривають нові можливості для точної ідентифікації мікроорганізмів, зокрема тих, які складно культивувати за допомогою традиційних культуральних методів. Використання цих технік дозволяє отримати детальні дані про генетичну структуру та різноманіття мікроорганізмів, що є важливим у багатьох галузях, включаючи мікробіологію, медицину та екологію. Проте, молекулярні методи більш чутливі до забруднень чи похибок у процесі збирання та обробки зразків. Варто також відмітити omics-технології (геноміка, транскриптоміка, протеоміка та метаболоміка), які відкривають нові можливості для дослідження клітин на більш складних рівнях організації життя. В повсякденній клінічній практиці основним залишається мікробіологічний метод виділення мікробних культур, оскільки тільки він дозволяє визначити не лише причину інфекції, але й чутливість до антибіотиків. У той же час культуральні методи дослідження вибагливих мікроорганізмів досить обмежені. Таким чином, отримані результати сприяють розробці швидкої та точної методики ідентифікації, класифікації та систематизації мікроорганізмів, що полегшує процеси діагностики та розробки стратегій контролю і лікування інфекційних захворювань у лабораторіях та клінічних установах

Отримано: 02.08.2023 | Переглянуто: 16.10.2023 | Прийнято: 28.11.2023

Біографії авторів

Максим Івашко, Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет»

Аспірант, асистент 88000, пл. Народна, 3, м. Ужгород, Україна

Світлана Бурмей, Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет»

Аспірант, асистент 88000, пл. Народна, 3, м. Ужгород, Україна

Леся Юсько, Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет»

Кандидат біологічних наук, доцент 88000, пл. Народна, 3, м. Ужгород, Україна

Тетяна Чайковська, Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет»

Кандидат медичних наук, доцент 88000, пл. Народна, 3, м. Ужгород, Україна

Надія Бойко, Державний вищий навчальний заклад «Ужгородський національний університет»

Доктор біологічних наук, професор 88000, пл. Народна, 3, м. Ужгород, Україна

Посилання

Gao Y, Shang Q, Li W, Guo W, Stojadinovic A, Mannion C, et al. Antibiotics for cancer treatment: A double-edged sword. J Cancer. 2020;11(17):5135–49. DOI: 10.7150/jca.47470

Meleshko T, Pallah O, Boyko N. Chapter 5 – Individual microbiota correction and human health: Programming and reprogramming of systemic and local immune response. In: Microbiome, Immunity, Digestive Health and Nutrition: Epidemiology, Pathophysiology, Prevention and Treatment. Academic Press; 2022. p. 53–67. DOI: 10.1016/B978-0-12-822238-6.00015-7

Farooqui T. Chapter 1 – Gut microbiota: Implications on human health and diseases. In: Gut Microbiota in Neurologic and Visceral Diseases. Academic Press; 2021. p. 1–27. DOI: 10.1016/B978-0-12-821039-0.00009-5

Abushaheen MA, Muzaheed M, Fatani AJ, Alosaimi M, Mansy W, George M, et al. Antimicrobial resistance, mechanisms and its clinical significance. Dis Mon. 2020;66(6):e100971. DOI: 10.1016/j.disamonth.2020.100971

Maugeri A, Barchitta M, Puglisi F, Agodi A. Socio-economic, governance and health indicators shaping antimicrobial resistance: An ecological analysis of 30 European countries. Glob Health. 2023;19:e12. DOI: 10.1186/s12992-023-00913-0

Salmanov A, Rudenko A. Antimicrobial resistance of leading uropathogens in Kyiv (Ukraine). Int J Antibiot Probiotics. 2017;1(2):48–60. DOI: 10.31405/ijap.1-2.17.03

Hanišáková N, Vítězová M, Rittmann SK-MR. The historical development of cultivation techniques for methanogens and other strict anaerobes and their application in modern microbiology. Microorganisms. 2022;10(2):e412. DOI: 10.3390/microorganisms10020412

Bororova O, Dziublyk Y, Iachnyk V. Modern methods of etiological diagnosing of acute community-acquired lower respiratory tract infections. Ukr Pulmonol J. 2021;29(3):58–65. DOI: 10.31215/2306-4927-2021-29-3-58-65

Shevchenko M, Tyshkivska N, Andriychuk A, Martynenko O, Tsarenko T. Intralaboratory testing of the PCR protocol for molecular genetic identification of bacteria of the genus Staphylococcus spp. Sci J Vet Med. 2022;(1):81–91. DOI: 10.33245/2310-4902-2022-173-1-81-91

Symonenko R. Modern methods of diagnosing periodontal tissue diseases in the concept of a systemic approach to treatment. (Literature review. Part 1). Actual Dent. 2023;(6):14–21. DOI: 10.33295/1992-576X-2023-6-14

Trubka I, Korniienko L, Gosteva Z, Ermakova L, Zinkovych I, Stulikova V. Results of molecular genetic diagnosis of periodontal pathogens in young patients with rapidly aggressive periodontitis. Stomatol Bull. 2022;119(2):33–38. DOI: 10.35220/2078-8916-2022-44-2.6

Motronenko V, Vlasiuk T. Laboratory diagnostics of resistant forms of tuberculosis – problems and prospects. Biomed Eng Technol. 2023;12(4):23–32. DOI: 10.20535/2617-8974.2023.12.291958

Sethi S, Singh S, Banga SS, Jain N, Gupta S, Sharma N, et al. Revisiting blood agar for the isolation of Neisseria gonorrhoeae. Indian J Sex Transm Dis AIDS. 2020;41(2):221–22. DOI: 10.4103/ijstd.IJSTD_51_18

Sanmak E, Aksaray S. Comparison of chromogenic culture media, rapid immunochromatographic test and temocillin resistance for the detection of OXA-48 carbapenemase-positive Klebsiella pneumonia strains. J Clin Exp Invest. 2021;12(4):em00778. DOI: 10.29333/jcei/11267

Ferone M, Gowen A, Fanning S, Scannell AGM. Microbial detection and identification methods: Bench top assays to omics approaches. Compr Rev Food Sci Food Saf. 2020;19(6):3106–29. DOI: 10.1111/1541-4337.12618

Thakur S, Joshi J, Kaur S. Leishmaniasis diagnosis: An update on the use of parasitological, immunological and molecular methods. J Parasit Dis. 2020;44:253–72. DOI: 10.1007/S12639-020-01212-W

Tapia Rico G, Chan MM, Loo KF. The safety and efficacy of immune checkpoint inhibitors in patients with advanced cancers and pre-existing chronic viral infections (Hepatitis B/C, HIV): A review of the available evidence. Cancer Treat Rev. 2020;86:e102011. DOI: 10.1016/J.CTRV.2020.102011

Mahmud I, Garrett TJ. Mass spectrometry techniques in emerging pathogens studies: COVID-19 perspectives. J Am Soc Mass Spectrom. 2020;31(10):2013–24. DOI: 10.1021/JASMS.0C00238

Sun Y, Stransky S, Aguilan J, Koul S, Garforth SJ, Brenowitz M, Sidoli S. High throughput and low bias DNA methylation and hydroxymethylation analysis by direct injection mass spectrometry. Anal Chim Acta. 2021;1180:e338880. DOI: 10.1016/J.ACA.2021.338880

Fialkov AB, Lehotay SJ, Amirav A. Less than one minute low-pressure gas chromatography – mass spectrometry. J. Chromatogr. A. 2020;1612:e460691. DOI: 10.1016/j.chroma.2019.460691

Putri SP, Ikram MMM, Sato A, Dahlan HA, Rahmawati D, Ohto Y, Fukusaki E. Application of gas chromatography-mass spectrometry-based metabolomics in food science and technology. J Biosci Bioeng. 2022;133(5):425–35. DOI: 10.1016/J.JBIOSC.2022.01.011

Mohammad K, Jiang H, Titorenko VI. Quantitative metabolomics of saccharomyces cerevisiae using liquid chromatography coupled with tandem mass spectrometry. J Vis Exp. 2021;167. DOI: 10.3791/62061

Jang KS, Kim YH. Rapid and robust MALDI-TOF MS techniques for microbial identification: A brief overview of their diverse applications. J Microbiol. 2018;56(4):209–16. DOI: 10.1007/s12275-018-7457-0

Welker M, Van Belkum A, Girard V, Charrier J-P, Pincus D. An update on the routine application of MALDI-TOF MS in clinical microbiology. Expert Rev Proteomics. 2019;16(8):695–10. DOI: 10.1080/14789450.2019.1645603

Do T, Guran R, Adam V, Zitka O. Use of MALDI-TOF mass spectrometry for virus identification: A review. Analyst. 2022;147(14):3131–54. DOI: 10.1039/D2AN00431C

Topić Popović N, Kazazić SP, Bojanić K, Strunjak-Perović I, Čož-Rakovac R. Sample preparation and culture condition effects on MALDI-TOF MS identification of bacteria: A review. Mass Spectrom Rev. 2023;42(5):1589–3. DOI: 10.1002/mas.21739

Doellinger J, Schneider A, Stark TD, Ehling-Schulz M, Lasch P. Evaluation of MALDI-ToF mass spectrometry for rapid detection of cereulide from Bacillus cereus cultures. Front Microbiol. 2020;11:e511674. DOI: 10.3389/fmicb.2020.511674

Idelevich EA, Sparbier K, Kostrzewa M, Becker K. Rapid detection of antibiotic resistance by MALDI-TOF mass spectrometry using a novel direct-on-target microdroplet growth assay. Clin Microbiol Infect. 2018;24(7):738–43. DOI: 10.1016/j.cmi.2017.10.016

Li D, Yi J, Han G, Qiao L. MALDI-TOF mass spectrometry in clinical analysis and research. ACS Meas. Sci. Au. 2022;2(5):385–4. DOI: 10.1021/acsmeasuresciau.2c00019

Muller E, Algavi YM, Borenstein E. The gut microbiome-metabolome dataset collection: A curated resource for integrative meta-analysis. npj Biofilms Microbiomes. 2022;8:e79. DOI: 10.1038/s41522-022-00345-5

Zhu H, Zhang H, Xu Y, Laššáková S, Korabečná M, Neužil P. PCR past, present and future. Biotechniques. 2020;69(4):317–25. DOI: 10.2144/btn-2020-0057

Salipante SJ, Jerome KR. Digital PCR – an emerging technology with broad applications in microbiology. Clin Chem. 2020;66(1):117–23. DOI: 10.1373/clinchem.2019.304048

Babichev S, Khamula O, Perova I, Durnyak B. An analysis of gene regulatory network topology using results of DNA microchip experiments. In: Shakhovska N, Medykovskyy MO, editors. Advances in Intelligent Systems and Computing V. CSIT 2020; 2020 Sep 23-26; Zbarazh. Cham: Springer; 2021. p. 130–144. DOI: 10.1007/978-3-030-63270-0_9

Campanero-Rhodes MA, Lacoma A, Prat C, García E, Solís D. Development and evaluation of a microarray platform for detection of serum antibodies against Streptococcus pneumoniae capsular polysaccharides. Anal Chem. 2020;92(11):7437–43. DOI: 10.1021/acs.analchem.0c01009

Arengaowa, Hu W, Feng K, Jiang A, Xiu Z, Lao Y, et al. An in situ-synthesized gene chip for the detection of food-borne pathogens on fresh-cut cantaloupe and lettuce. Front Microbiol. 2019;10:e3089. DOI: 10.3389/fmicb.2019.03089

Church DL, Cerutti L, Gürtler A, Griener T, Zelazny A, Emler S. Performance and application of 16S rRNA gene cycle sequencing for routine identification of bacteria in the clinical microbiology laboratory. Clin Microbiol Rev. 2020;33(4). DOI: 10.1128/cmr.00053-19

Szymczak A, Ferenc S, Majewska J, Miernikiewicz P, Gnus J, Witkiewicz W, Dąbrowska K. Application of 16S rRNA gene sequencing in Helicobacter pylori detection. PeerJ. 2020;8:e9099. DOI: 10.7717/peerj.9099

Regueira-Iglesias A, Vázquez-González L, Balsa-Castro C, Blanco-Pintos T, Vila-Blanco N, Carreira MJ, Tomás I. Impact of 16S rRNA gene redundancy and primer pair selection on the quantification and classification of oral microbiota in next-generation sequencing [Internet]. Research Square [Preprint]. 2021 [cited 2024 Feb 23]. Available from: https://www.researchsquare.com/article/rs-662236/v1

Hu T, Chitnis N, Monos D, Dinh A. Next-generation sequencing technologies: An overview. Hum Immunol. 2021;82(11):801–11. DOI: 10.1016/j.humimm.2021.02.012

Gu W, Deng X, Lee M, Sucu YD, Arevalo S, Stryke D, et al. Rapid pathogen detection by metagenomic next-generation sequencing of infected body fluids. Nat Med. 2021;27:115–24. DOI: 10.1038/s41591-020-1105-z

Wilson ML, Fleming KA, Kuti MA, Looi LM, Lago N, Ru K. Access to pathology and laboratory medicine services: A crucial gap. Lancet. 2018;391(10133):1927–38. DOI: 10.1016/S0140-6736(18)30458-6

Balloux F, Brønstad Brynildsrud O, van Dorp L, Shaw LP, Chen H, Harris KA, Wang H, Eldholm V. From theory to practice: Translating whole-genome sequencing (WGS) into the clinic. Trends Microbiol. 2018;26(12):1035–48. DOI: 10.1016/j.tim.2018.08.004

Quainoo S, Coolen JPM, van Hijum SAFT, Huynen MA, Melchers WJG, et al. Whole-genome sequencing of bacterial pathogens: The future of nosocomial outbreak analysis. Clin Microbiol Rev. 2017;30(4):1015–63. DOI: 10.1128/CMR.00016-17

Satam H, Joshi K, Mangrolia U, Waghoo S, Zaidi G, Rawool S, et al. Next-generation sequencing technology: Current trends and advancements. Biology. 2023;12(7):e997. DOI: 10.3390/biology12070997

Ogunrinola GA, Oyewale JO, Oshamika OO, Olasehinde GI. The human microbiome and its impacts on health. Int J Microbiol. 2020;2020:e8045646. DOI: 10.1155/2020/8045646

Kumari A, Pooja, Sharma S, Acharya A. Introduction to molecular imaging, diagnostics, and therapy. In: Nanomaterial-Based Biomedical Applications in Molecular Imaging, Diagnostics and Therapy. Singapore: Springer; 2020. p. 11–26. DOI: 10.1007/978-981-15-4280-0_2

Koumakis L. Deep learning models in genomics: Are we there yet? Comput Struct Biotechnol J. 2020;18:1466–73. DOI: 10.1016/j.csbj.2020.06.017

Prieto-Vila M, Yamamoto Y, Takahashi R, Ochiya T. Single-cell transcriptomics. In: Handbook of Single-Cell Technologies. Singapore: Springer; 2021. p. 585–6. DOI: 10.1007/978-981-10-8953-4_12

McArdle AJ, Menikou S. What is proteomics? Arch Dis Child Educ Pract Ed. 2021;106(3):178–81. DOI: 10.1136/archdischild-2019-317434

Wingo AP, Liu Y, Gerasimov ES, Gockley J, Logsdon BA, Duong DM, et al. Integrating human brain proteomes with genome-wide association data implicates new proteins in Alzheimer's disease pathogenesis. Nat Genet. 2021;53(2):143–46. DOI: 10.1038/s41588-020-00773-z

David A, Rostkowski P. Chapter 2 – Analytical techniques in metabolomics. In: Environmental Metabolomics. Elsevier; 2020. p. 35–64. DOI: 10.1016/b978-0-12-818196-6.00002-9

Qiu S, Wang W, Zhang A, Wang X. Mass spectrometry‐based metabolomics toward biological function analysis. In: Mass Spectrometry‐Based Metabolomics in Clinical and Herbal Medicines. Wiley; 2021. p. 157–70. DOI: 10.1002/9783527835751.ch12

Ran N, Pang Z, Gu Y, Pan H, Zuo X, Guan X, et al. An updated overview of metabolomic profile changes in chronic obstructive pulmonary disease. Metabolites. 2019; 9(6):e111. DOI: 10.3390/metabo9060111

##submission.downloads##

Опубліковано

2023-12-22

Як цитувати

Івашко, М., Бурмей, С., Юсько, Л., Чайковська, Т., & Бойко, Н. (2023). Мікробіологічна діагностика: від традиційних до молекулярно-генетичних методів: огляд літератури. Вісник медичних і біологічних досліджень, (4), 34–41. https://doi.org/10.61751/bmbr/4.2023.34

Номер

Розділ

Оригінальні дослідження