Взаємозв’язок показників плазмового гемостазу та варіабельності серцевого ритму у хворих на хронічний коронарний синдром у поєднанні COVID-19

Автор(и)

DOI:

https://doi.org/10.61751/bmbr/3.2024.40

Ключові слова:

активований частковий тромбопластиновий час, протромбіновий час, фібриноген, Д-дімер, N-N інтервал, парасимпатична-симпатична активність

Анотація

Метою дослідження було виявлення взаємозв’язку між показниками активованого часткового тромбопластинового часу, протромбінового часу, фібриногену, Д-дімеру та показниками відхилень N-N інтервалів, частоти серцевого ритму з одного боку і виявлення взаємозв’язку між показниками парасимпатичної та симпатичної активності серцевого ритму та динамічної в'язкості крові з другого боку. Збудник COVID-19 впливає на роботу парасимпатичної та симпатичної нервової системи, що також змінює серцевий ритм. Для вивчення цього процесу група з 10 пацієнтів із хронічним коронарним синдромом у поєднанні COVID-19 без супутніх захворювань у віці 35-48 років спостерігалась у стаціонарі. Для вивчення цього взаємозв’язку було взято показники плазмового гемостазу (активований частковий тромбопластиновий час, протромбіновий час, фібриноген, Д-дімер) та показники варіабельності серцевого ритму на момент надходження у стаціонар та після виписки зі стаціонару. Виявлений безпосередній зв'язок показників: у пацієнтів 1 та 4 на момент надходження у стаціонар відмічається збільшення активованого часткового тромбопластинового часу, протромбінового часу, Д-дімеру та зменшення фібриногену, це співпадає із підвищенням частоти серцевого ритму, 5-10 хвилинного та багаточасового відхилення сегментів N-N. Тобто зміниу плазмі крові впливають на ритм роботи серця вже на початку розвитку COVID-19 у поєднанні із хронічним коронарним синдромом. У пацієнтів 1 та 4 на момент виписки зі стаціонару відмічається збільшення Д-дімеру, це співпадає із підвищенням частоти серцевого ритму. Пацієнти потребують подальшого спостереження, оскільки це ознаки обережного прогнозу. Усі інші показники плазмового гемостазу у всіх пацієнтів у нормі, зміни незначні. Необхідно відстежувати показники плазмового гемостазу та варіабельності серцевого ритму для корекції лікування під час знаходження у стаціонарі пацієнтів із хронічним коронарним синдромом у поєднанні COVID-19 та після виписки зі стаціонару

Отримано: 08.05.2024 | Переглянуто: 15.07.2024 | Прийнято: 30.08.2024

Біографія автора

Сергій Мостовий, Національний медичний університет імені О.О. Богомольця

Кандидат медичних наук 01601, бульв. Тараса Шевченка, 13, м. Київ, Україна

Посилання

Golubovska O. Post-COVID syndrome: Pathogenesis and main directions of rehabilitation [Internet]. Health Ukr. 2021;2(495):16–18.

Ackermann M, Verleden SE, Kuehnel M, Haverich A, Welte T, Laenger F, et al. Pulmonary vascular endothelialitis, thrombosis, and angiogenesis in COVID-19. N Engl J Med. 2020;383(2):120–28. DOI: 10.1056/NEJMoa2015432

Chen C, Zhou Y, Wang DW. SARS-CoV-2: A potential novel etiology of fulminant myocarditis. Herz. 2020;45(3):230–32. DOI: 10.1007/s00059-020-04909-z

Chen L, Li X, Chen M, Feng Y, Xiong C. The ACE2 expression in human heart indicates new potential mechanism of heart injury among patients infected with SARS-CoV-2. Cardiovasc Res. 2020;116(6):1097–10. DOI: 10.1093/cvr/cvaa078

Chung M, Bernheim A, Mei X, Zhang N, Huang M, Zeng X, et al. CT imaging features of 2019 novel coronavirus (2019-nCoV). Radiology. 2020;295(1):202–7. DOI: 10.1148/radiol.2020200230

Driggin E, Madhavan MV, Bikdeli B, Chuich T, Laracy J, Biondi-Zoccai G, et al. Cardiovascular considerations for patients, health care workers, and health systems during the COVID-19 pandemic. J Am Coll Cardiol. 2020;75(18):2352–71. DOI: 10.1016/j.jacc.2020.03.031

Esmel-Vilomara R, Dolader P, Sabaté-Rotes A, Soriano-Arandes A, Gran F, Rosés-Noguer F. QTc interval prolongation in patients infected with SARS-CoV-2 and treated with antiviral drugs. An Pediatr (Engl Ed). 2022;96(3):213–20. DOI: 10.1016/j.anpede.2021.04.006

Fang SC, Wu YL, Tsai PS. Heart rate variability and risk of all-cause death and cardiovascular events in patients with cardiovascular disease: A meta-analysis of cohort studies. Biol Res Nurs. 2020;22(1):45–56. DOI: 10.1177/1099800419877442

Varga Z, Flammer AJ, Steiger P, Haberecker M, Andermatt R, Zinkernagel AS, et al. Endothelial cell infection and endotheliitis in COVID-19. Lancet. 2020;395(10234):1417–18. DOI: 10.1016/S0140-6736(20)30937-5

Hoffmann M, Kleine-Weber H, Schroeder S, Krüger N, Herrler T, Erichsen S, et al. SARS-CoV-2 cell entry depends on ACE2 and TMPRSS2 and is blocked by a clinically proven protease inhibitor. Cell. 2020;181(2):271–80. DOI: 10.1016/j.cell.2020.02.052

Vaduganathan M, Vardeny O, Michel T, McMurray JJV, Pfeffer MA, Solomon SD. Renin-angiotensin-aldosterone system inhibitors in patients with COVID-19. N Engl J Med. 2020;382(17):1653–59. DOI: 10.1056/NEJMsr2005760

Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, et al. Clinical characteristics of 138 hospitalized patients with 2019 novel coronavirus-infected pneumonia in Wuhan, China. JAMA. 2020;323(11):1061–69. DOI: 10.1001/jama.2020.1585

Stefanini GG, Montorfano M, Trabattoni D, Andreini D, Ferrante G, Ancona M, et al. ST-elevation myocardial infarction in patients with COVID-19: Clinical and angiographic outcomes. Circulation. 2020;141(25):2113–16. DOI: 10.1161/CIRCULATIONAHA.120.047525

Tang N, Li D, Wang X, Sun Z. Abnormal coagulation parameters are associated with poor prognosis in patients with novel coronavirus pneumonia. J Thromb Haemost. 2020;18(4):844–47. DOI: 10.1111/jth.14768

Gao YD, Ding M, Dong X, Zhang JJ, Kursat Azkur A, Azkur D, et al. Risk factors for severe and critically ill COVID-19 patients: A review. Allergy. 2021;76(2):428–55. DOI: 10.1111/all.14657

Grégoire JM, Gilon C, Carlier S, Bersini H. Autonomic nervous system assessment using heart rate variability. Acta Cardiol. 2023;78(6):648–62. DOI: 10.1080/00015385.2023.2177371

Lundstrom K, Hromić-Jahjefendić A, Bilajac E, Aljabali AAA, Baralić K, Sabri NA, et al. COVID-19 signalome: Pathways for SARS-CoV-2 infection and impact on COVID-19 associated comorbidity. Cell Signal. 2023;101:110495. DOI: 10.1016/j.cellsig.2022.110495

Mandal S, Barnett J, Brill SE, Brown JS, Denneny EK, Hare SS, et al. ‘Long-COVID’: A cross-sectional study of persisting symptoms, biomarker and imaging abnormalities following hospitalisation for COVID-19. Thorax. 2021;76(4):396–98. DOI: 10.1136/thoraxjnl-2020-215818

Minguito-Carazo C, Echarte-Morales J, Benito-González T, Del Castillo-García S, Rodríguez-Santamarta M, Sánchez-Muñoz E, et al. QT interval monitoring with handheld heart rhythm ECG device in COVID-19 patients. Glob Heart. 2021;16(1):42. DOI: 10.5334/gh.916

Yang X, Yu Y, Xu J, Shu H, Xia J, Liu H, et al. Clinical course and outcomes of critically ill patients with SARS-CoV-2 pneumonia in Wuhan, China: A single-centered, retrospective, observational study. Lancet Respir Med. 2020;8(5):475–81. DOI: 10.1016/S2213-2600(20)30079-5

He XW, Lai JS, Cheng J, Wang MW, Liu YJ, Xiao ZC, et al. Impact of complicated myocardial injury on the clinical outcome of severe or critically ill COVID-19 patients. Zhonghua Xin Xue Guan Bing Za Zhi. 2020;48(6):456–60. DOI: 10.3760/cma.j.cn112148-20200228-00137

Zheng YY, Ma YT, Zhang JY, Xie X. COVID-19 and the cardiovascular system. Nat Rev Cardiol. 2020;17(5):259–60. DOI: 10.1038/s41569-020-0360-5

Harrison SL, Buckley BJR, Rivera-Caravaca JM, Zhang J, Lip GYH. Cardiovascular risk factors, cardiovascular disease, and COVID-19: An umbrella review of systematic reviews. Eur Heart J Qual Care Clin Outcomes. 2021;7(4):330–39. DOI: 10.1093/ehjqcco/qcab029

Hindricks G, Potpara T, Dagres N, Arbelo E, Bax JJ, Blomström-Lundqvist C, et al. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS): The Task Force for the diagnosis and management of atrial fibrillation of the European Society of Cardiology (ESC) Developed with the special contribution of the European Heart Rhythm Association (EHRA) of the ESC. Eur Heart J. 2021;42(5):373–98. DOI: 10.1093/eurheartj/ehaa612

Husain Q, Kokinakos K, Kuo YH, Zaidi F, Houston S, Shargorodsky J. Characteristics of COVID-19 smell and taste dysfunction in hospitalized patients. Am J Otolaryngol. 2021;42(6):103068. DOI: 10.1016/j.amjoto.2021.103068

The World Medical Association. Declaration of Helsinki: Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects [Internet]. [cited 2024 Jul 25]. Available from: https://www.wma.net/what-we-do/medical-ethics/ declaration-of-helsinki/

Parohan M, Yaghoubi S, Seraji A, Javanbakht MH, Sarraf P, Djalali M. Risk factors for mortality in patients with Coronavirus disease 2019 (COVID-19) infection: A systematic review and meta-analysis of observational studies. Aging Male. 2020;23(5):1416–24. DOI: 10.1080/13685538.2020.1774748

Rabaan AA, Smajlović S, Tombuloglu H, Ćordić S, Hajdarević A, Kudić N, Al Mutai A, Turkistani SA, Al-Ahmed SH, Al-Zaki NA, Al Marshood MJ, Alfaraj AH, Alhumaid S, Al-Suhaimi E. SARS-CoV-2 infection and multi-organ system damage: A review. Biomol Biomed. 2023;23(1):37–52. DOI: 10.17305/bjbms.2022.7762

Silverio A, Di Maio M, Citro R, Esposito L, Iuliano G, Bellino M, et al. Cardiovascular risk factors and mortality in hospitalized patients with COVID-19: systematic review and meta-analysis of 45 studies and 18,300 patients. BMC Cardiovasc Disord. 2021;21(1):23. DOI: 10.1186/s12872-020-01816-3

Bangalore S, Sharma A, Slotwiner A, Yatskar L, Harari R, Shah B, et al. ST-segment elevation in patients with Covid-19 – A case series. N Engl J Med. 2020;382(25):2478–80. DOI: 10.1056/NEJMc2009020

Keski H. Hematological and inflammatory parameters to predict the prognosis in COVID-19. Indian J Hematol Blood Transfus. 2021;37:534–42. DOI: 10.1007/s12288-021-01407-y

Colantuoni A, Martini R, Caprari P, Ballestri M, Capecchi PL, Gnasso A, et al. COVID-19 sepsis and microcirculation dysfunction. Front Physiol. 2020;11:747. DOI: 10.3389/fphys.2020.00747

##submission.downloads##

Опубліковано

2024-09-27

Як цитувати

Мостовий, С. (2024). Взаємозв’язок показників плазмового гемостазу та варіабельності серцевого ритму у хворих на хронічний коронарний синдром у поєднанні COVID-19. Вісник медичних і біологічних досліджень, (3), 40–49. https://doi.org/10.61751/bmbr/3.2024.40

Номер

Розділ

Оригінальні дослідження